Monitoring w szkole budzi uzasadnione obawy o naruszenie prawa do prywatności. Wielu rodziców zastanawia się, czy instalowanie kamer w klasach jest dozwolone, a także czy proces wdrażania technologii nadzoru został przeprowadzony zgodnie z przepisami. O regulacjach prawnych związanych z monitoringiem w szkole rozmawiamy z mecenasem Mateuszem Pęczkowskim z Kancelarii Prawa Gospodarczego i Oświatowego.
Zacznijmy od podstawowej kwestii, która nurtuje nie tylko rodziców, ale i pracowników jednostek oświatowych. Czy monitoring w szkole jest legalny?
Mec. Mateusz Pęczkowski: Tak, jednak muszą być spełnione pewne przesłanki, a wdrożenie monitoringu należy przeprowadzić zgodnie z wytycznymi prawnymi. Najważniejsze regulacje zostały ujęte w art. 108a ustawy – Prawo oświatowe.
W jakich sytuacjach można zainstalować monitoring w szkole?
Mec. Mateusz Pęczkowski: Zgodnie z prawem oświatowym monitoring wizyjny w szkole można wdrożyć jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i pracowników lub dla ochrony mienia czy placówki.
Co to znaczy w praktyce?
Mec. Mateusz Pęczkowski: Ustawodawca nie precyzuje, co dokładnie należy rozumieć przez określenie „niezbędne”. Organy prowadzące oraz dyrektorzy szkół muszą sami ocenić, czy istnieją przesłanki do zainstalowania kamer w ich placówce. Mogą to być na przykład powtarzające się akty agresji na przerwach czy przypadki kradzieży lub wandalizmu.
Czyli nie można zainstalować kamer na wszelki wypadek?
Mec. Mateusz Pęczkowski: Zgadza się. Warto również dopowiedzieć, że kamery w szkole to ostateczność. Najpierw należy zastosować inne formy nadzoru i środki bezpieczeństwa. Mogą to być na przykład dyżury nauczycieli w czasie przerw czy zabezpieczenia mechaniczne chroniące przed wtargnięciem osób niepowołanych. Dopiero gdy inne sposoby zawiodą, wówczas można rozważyć zainstalowanie kamer.
Jak wygląda procedura wdrożenia monitoringu w szkole?
Mec. Mateusz Pęczkowski: Wprowadzenie monitoringu w szkole wymaga przeprowadzenia konsultacji z organami szkoły, czyli radą pedagogiczną, radą rodziców i samorządem uczniowskim. Ponadto decyzja o zainstalowaniu kamer musi być uzgodniona z organem prowadzącym. Zainstalowanie kamer bez dopełnienia tych procedur może zostać uznane za naruszenie RODO, co może skutkować nałożeniem kary administracyjnej.
Jakie kamery można zainstalować w szkole?
Mec. Mateusz Pęczkowski: Ustawodawca nie stawia żadnych wymagań co do rodzaju czy parametrów kamer. Należy jednak uściślić, że cały czas mówimy o monitoringu wizyjnym. W myśl przepisów prawa oświatowego w szkołach publicznych można instalować wyłącznie urządzenia rejestrujące obraz. Kamery z funkcją nagrywania dźwięku są niedozwolone.
Rozstrzygnijmy teraz jedną z najbardziej kontrowersyjnych kwestii. Czy można zakładać kamery w klasach, szatniach i toaletach?
Mec. Mateusz Pęczkowski: Co do zasady, niektóre pomieszczenia w szkole nie mogą być objęte monitoringiem. Dotyczy to między innymi sal dydaktycznych, a także pokojów nauczycielskich, toalet, przebieralni, gabinetu pielęgniarki czy gabinetu psychologa. Jednak prawo oświatowe dopuszcza zainstalowanie kamer w zakazanych miejscach, jeżeli zostaną spełnione trzy przesłanki. Musi występować realne zagrożenie, monitoring nie może naruszać godności ani dóbr osobistych, a zastosowane technologie będą uniemożliwiać identyfikację osób. Więcej na ten temat można przeczytać w artykule: https://www.kpgio.pl/blog/monitoring-wizyjny-w-szkole/.
Czy dyrektor szkoły musi poinformować rodziców i pracowników o zainstalowaniu kamer?
Mec. Mateusz Pęczkowski: Tak, to jeden z kluczowych obowiązków dyrektora związanych z wdrożeniem monitoringu. Informacja o zainstalowaniu kamer musi być przekazana co najmniej na 14 dni przed ich uruchomieniem. Można na przykład zamieścić ogłoszenie na tablicy informacyjnej i wysłać wiadomość przez dziennik elektroniczny. Ponadto każdy pracownik przed dopuszczeniem do wykonywania obowiązków musi otrzymać powiadomienie na piśmie.
Dziękuję za rozmowę!
